fbpx
Borsa

Vadeli İşlem Nedir ve Nasıl Yapılır?

Alım – satım işlemi sonucu el değiştiren yatırım araçlarının vadesine göre, finans piyasaları iki gruba ayrılmıştır. Bu piyasalar; spot ve türev piyasalardır.

Belirli bir yatırım aracının ve bunun karşılığı olan paranın, işlemin gerçekleştiği gün el değiştirdiği piyasalara spot piyasa denilmektedir. Tahvil ve bono piyasaları, hisse senedi piyasası spot piyasaya verilebilecek örneklerdir.

Bugün alınıp satılan bir yatırım aracının, teslimatının ve ödemesinin ileri bir tarihte yapıldığı piyasalara ise türev piyasa denir. Türev piyasa işlemleri vadeli işlemler olarak bilinmektedir. Vadeli işlem sözleşmeleri, genellikle organize olmuş piyasalarda işlem görmektedir. Bu işlemlerin sonucunda vade, teminat oranları, sözleşme büyüklüğü ve fiyat adımları gibi kriterler borsa piyasasında belirlenmektedir.

Vadeli İşlem Piyasası Fonksiyonları

Vadeli işlem piyasalarının iki ana temel fonksiyonu vardır. Bunlardan biri riskten korunma, diğeri ise geleceğe yönelik fiyatların tahminidir. Borsaların en temel fonksiyonu vadeli işlemlerdir. Vadeli işlemler, ileride ortaya çıkabilecek olumsuz fiyat dalgalanmalarına karşı yatırımcının korunmasını sağlar. Vadeli işlem, fiyatların yükselmesinden endişe duyan yatırımcının alım yaparak, fiyatların düşmesinden endişe duyan yatırımcıların ise satış yaparak riskten korunmasını sağlamaktadır.

İLGİLİ  Brüt Takas Nedir? Brüt Uygulamasına Örnek

Organize olmuş borsalarda, piyasanın likiditesinin sağlanması için vadeli işlem (Futures) sözleşmeleri standartlaştırılmıştır. Bu sözleşmeler taraflara, gelecek bir tarihte, belirli bir miktar, fiyat ve kalitedeki yatırım aracının alım – satım işleminin bugünden yapılması sorumluluğunu getirmektedir.

Organize piyasalarda vadeli işlem sözleşmelerinin ilk örnekleri Japonya’da, 1697 yılında görülmüştür. Teminat olarak pirinç üretimleri gösterilmiş, alındı sertifikaları çıkarılmış ve bu sertifikalar para gibi kabul görmüştür.

Vadeli İşlem Neden Yapılır?

Vadeli işlem piyasasının temel amacı riskten korunmaktır. Olumsuz yöndeki fiyat dalgalanmalarından etkilenmek istemeyen kişilerin fiyat riskleri, dalgalanmadan kar etmek isteyen spekülatörlere transfer edilebilmektedir. Vadeli işlemlerin öncelikli amacı korunmaktır. Bunun dışında spekülasyon yaparak kazanç sağlamak isteyenler, spekülatif amaçlı da kullanmaktadırlar.

İLGİLİ  Borsa Oynarken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Etiket
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
Bu yazıya oy vermek ister misiniz?
Loading...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Close