Kıdem Tazminatı Nasıl Alınır?

0
44

İşçinin çeşitli nedenlerden dolayı işten ayrılmasının ardından, çalıştığı yıllar için işveren tarafından işçiye ödenen paraya kıdem tazminatı denmektedir. Bu tazminat 1475 Sayılı Kanunun 14. maddesine göre düzenlenmiştir. Kıdem tazminatı alabilmenin ilk şartı aynı iş yerinde en az bir yıl çalışmak ve işçinin isteği dışında işten çıkarılmasıdır.

Tazminat talep edebilmesi için İşten çıkarılan kişinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranmaması gerekmektedir. Aksi taktirde kıdem tazminatı talep etme hakkı bulunmamaktadır. Bunun dışında askerlik gibi zorunlu görevler nedeniyle işten ayrılma tazminat alma sebebidir. Yeni evlenmiş kadının işten ayrılması, emeklilik hakkını elde etmiş bir kimsenin işten ayrılması kıdem tazminatı hakkını doğurmaktadır. Tazminatsız işten çıkarılma durumunda işten çıkarılmanın akabinde 10 yıl boyunca tazminat talep hakkı bulunmaktadır.

İşten Kendi İsteği İle Ayrılan İşçinin Kıdem Tazminat Hakkı

İşten kendi isteği ile ayrılanların kıdem tazminatı talep hakkı bazı durumlarda vardır. Bunlar:

  • Erkek işçinin askerlik nedeniyle işten ayrılmasında,
  • Kadın işçinin evlenmesi ile (Evliliğin ilk  bir yılı içinde bu hak talep edilmektedir)
  • Emeklilik yaşı gelen kimselerin emeklilik sebebiyle işten ayrılmasında,
  • Çalıştığı işyerinin ağır şartlarından dolayı sağlığının bozulmasında,
  • İstifa etmeye zorlanmasında,
  • İşçiye ödenen ücretin belirlenen ücretin altında olmasında,
  • İşçinin aldığı ücret dışında diğer sosyal yardım haklarının ödenmemesinde,
  • İşçinin sigortasının işveren tarafından  geç ya da eksik bildirildiği durumlarda,
  • İşçiye bilgi verilmeden Sosyal Güvenlik Kurumu’na giriş çıkış yapıldığı durumlarda,
  • Özel günlerde çalıştığı halde işçinin hakkı ödenmediğinde,
  • İşçinin hakkı olan izinlerin işveren tarafından kullandırılmadığında,

bu durumlarda işten ayrılan işçilerin kıdem tazminatı talep etme hakkı bulunmaktadır.

Kıdem Tazminatı Hakkında

Çalıştığı dönemde vefat eden işçinin kıdem tazminatı yasal varisleri tarafından alınabilmektedir. Yine çalışan bir işçinin sakat kalması durumunda tazminat hakkı bulunmaktadır. İşçinin yaptığı işin niteliği, görevi, çalışma süresi ve çalışma koşulları gibi değişiklikler işçi onayı ile yapılmak durumundadır. Aksi taktirde tazminat hakkı ortaya çıkmaktadır. İşçinin çalıştığı işyerinin kapanması veya işverenin iflas etmesi tazminat almasına engel oluşturmamaktadır.

Memurların kıdem tazminatı alma hakkı bulunmamaktadır. Memurlara emekli ikramiyesi verilmektedir.

Son uygulamalardan biri olan kıdem tazminatı fonu yine işçileri ilgilendiren bir konudur. Bu uygulamada işçilere seçenek sunulmaktadır. Bunlar eski sisteme uygun olarak mevcut haklarını işverenden almak ya da işverenle anlaşarak biriken haklarını adlarına açılacak kıdem tazminatı fonuna aktarmak şeklindedir. Yeni işe giren bir kişinin tazminat hakları kıdem tazminatı fonunda saklı olacaktır. İlk defa işe girenler için kıdem tazminatı fonu zorunlu olmaktadır. Kıdem tazminatı fon sistemine göre yeni işe giren bir işçinin bu fondan para çekebilmesi için 15 yıl sigortalı olarak çalışması ve alt sınır olan 3600 gün prim ödemesi gerekmektedir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here